اختصاصی پایگاه خبری گیلنویس؛ ماسوله یکی از شناختهشدهترین روستاهای پلکانی ایران است که در استان گیلان و در نزدیکی شهر فومن واقع شده است. این روستا به دلیل معماری خاص و چشمنوازش شهرت جهانی یافته است؛ معماریای که در آن خانهها به گونهای ساخته شدهاند که سقف هر بنا، حیاط خانه دیگری است و این پلکانها و بامها مسیرهای عبور و مرور مردم را تشکیل میدهند. این سبک ساخت و ساز، سازگاری کامل با شیب تند کوهستان و اقلیم منطقه دارد و زندگی سنتی مردم را به زیبایی در خود جای داده است.
خانههای ماسوله عمدتاً از مصالح بومی مانند خشت، چوب و سنگ ساخته شدهاند و معمولاً دو طبقه هستند. این خانهها در تراسهای پلکانی روی شیب کوهستان ساخته شدهاند و به هم پیوستهاند؛ به طوری که پشت بام خانهای، حیاط خانه بالایی محسوب میشود. این ویژگی باعث شده تا فضای شهری ماسوله به صورت زنجیرهای و فشرده در دل کوه شکل گیرد و خیابانها و کوچهها به صورت پلهپله و باریک باشند که عبور وسایل نقلیه در آنها ممکن نیست.
یکی از نکات برجسته معماری ماسوله، توجه به اقلیم و شرایط جوی منطقه است. خانهها به گونهای ساخته شدهاند که بیشترین بهره را از نور خورشید در زمستان ببرند و در تابستان خنک باقی بمانند. پنجرهها و بالکنهای متعدد در جهتهای مختلف، تهویه طبیعی و جریان هوا را تضمین میکنند. همچنین مصالح طبیعی به کار رفته در ساخت، مانند خشت و چوب، عایق مناسبی در برابر سرما و رطوبت هستند.
خانههای ماسوله معمولاً دو بخشی هستند: قسمت زمستانه یا «سومه» که اتاقی کمنور و گرم است و در آن تنور برای پخت و پز و گرمایش وجود دارد، و قسمت تابستانه که روشنتر و دارای پنجرههای اُرُسی رنگی است و برای روزهای گرم سال استفاده میشود. این تقسیمبندی نشاندهنده سازگاری مردم با تغییرات فصلی و هوشمندی در طراحی خانهها است.
مردم ماسوله همچنان به سبک زندگی سنتی خود پایبندند و این روستا زنده و پویا باقی مانده است. کشاورزی در خود روستا انجام نمیشود و دامداری در ییلاقات اطراف صورت میگیرد. صنایع دستی مانند بافتنیها، سفالگری و محصولات چوبی، بخش مهمی از اقتصاد و فرهنگ محلی را تشکیل میدهند. جشنها، مراسم محلی و بازارهای سنتی نیز جلوههای فرهنگی این روستا هستند که گردشگران را جذب میکنند.
ماسوله علاوه بر زیبایی طبیعی و معماری خاص، به عنوان میراث فرهنگی و طبیعی ایران شناخته شده و ثبت ملی شده است. سازمان میراث فرهنگی با محدود کردن ساخت و سازهای جدید، تلاش میکند تا بافت تاریخی و اصالت روستا حفظ شود. این روستا نمونهای زنده از معماری پایدار و سازگار با محیط زیست است که میتواند الگویی برای دیگر مناطق کوهستانی باشد.
ماسوله با معماری پلکانی خود، نه تنها یک شاهکار مهندسی و معماری سنتی است، بلکه نمادی از زندگی هماهنگ انسان با طبیعت و فرهنگ بومی است. این روستا با حفظ آداب و سنن و سبک زندگی سنتی، همچنان میزبان گردشگران داخلی و خارجی است که به دنبال تجربهای متفاوت و نزدیک به تاریخ و طبیعت میگردند.
پایان پیام/
