به گزارش گیل نویس، بامبو بافی یکی از صنایع دستی اصیل و ارزشمند استان گیلان است که بیش از یک قرن قدمت دارد و به ویژه در منطقه لاهیجان و به طور مشخص در روستای لیالستان رواج یافته است. این هنر زیبا و کاربردی با ورود گیاه بامبو یا نی خزران به ایران، همراه با کاشت چای در گیلان آغاز شد و به تدریج به یکی از شاخصترین صنایع دستی منطقه تبدیل گردید.
نی خزران چیست؟
نی خزران یا بامبو، نوعی خیزران است که در مردابها، اطراف رودخانهها و مناطق مرطوب استان گیلان به ویژه در لاهیجان و رشت میروید. این گیاه که قطر ساقههای آن از ۱ تا ۱۰ سانتیمتر متغیر است، به دلیل مقاومت بالا و انعطافپذیری، ماده اولیهای ایدهآل برای ساخت انواع محصولات صنایع دستی به شمار میرود.
تاریخچه ورود و گسترش بامبو بافی در گیلان
بامبو همراه با تخم چای توسط کاشفالسلطنه در اواخر قرن نوزدهم میلادی به ایران وارد شد. با ورود صنعت چای به گیلان، کارشناسان چینی نیز به ایران آمدند و علاوه بر آموزش کشت چای، هنر بامبو بافی را به مردم محلی آموزش دادند. گفته میشود استاد ولتری، یکی از بامبو بافان چینی، نقش مهمی در انتقال این هنر به لاهیجان داشت و شاگردان ایرانی او باعث رشد و توسعه این صنعت شدند.
شروع رسمی و رواج بامبو بافی در گیلان به حدود ۱۰۰ سال پیش بازمیگردد و منطقه لیالستان در لاهیجان به عنوان قطب اصلی تولید محصولات بامبویی شناخته میشود. در دهههای گذشته، این هنر منبع درآمد مهمی برای بسیاری از روستاییان منطقه بوده است.
روشهای تولید و بافت
در بامبو بافی، ساقههای بامبو ابتدا به نوارهای باریک و رشته رشته شده تبدیل میشوند و سپس بافته میشوند. این رشتهها به صورت دستی و با ظرافت خاصی به هم گره خورده و محصولات متنوعی را شکل میدهند. استفاده از این نوارهای باریک باعث میشود محصولات نهایی علاوه بر استحکام، ظاهری زیبا و منحصربهفرد داشته باشند.
محصولات ساخته شده از نی خزران
محصولات بامبو بافی در گیلان هم جنبه تزئینی و هم کاربردی دارند. از جمله مهمترین این محصولات میتوان به انواع سبدهای حمل و نگهداری، سبدهای مخصوص چای، جعبهها، زیراندازها، حصیرها، و حتی لوازم خانگی مانند آباژورها و جعبههای تزئینی اشاره کرد.
در ابتدا از بامبو به عنوان پرچین و حصار باغات چای استفاده میشد، اما به مرور زمان بافندگان با ذوق و هنر خود، این مواد اولیه را به آثار هنری زیبا و کاربردی تبدیل کردند که امروز به عنوان نمادی از هنر بومی گیلان شناخته میشود.
اهمیت فرهنگی و اقتصادی
بامبو بافی نه تنها یک هنر دستی است بلکه بخشی از هویت فرهنگی مردم لاهیجان و مناطق اطراف است. این صنعت دستی به تقویت اقتصاد محلی کمک کرده و اشتغالزایی برای حدود ۱۵۰ نفر در این رشته فراهم کرده است.
با وجود اینکه در سالهای اخیر تعداد بامبو بافان کاهش یافته، تلاشهای متعددی برای احیای این هنر از طریق آموزش به نسل جوان و ایجاد خانههای صنایع دستی در لیالستان صورت گرفته است. از پیشکسوتان برجسته این هنر میتوان به استاد غلامرضا میرفلاح نصیری اشاره کرد که نقش مهمی در آموزش و توسعه بامبو بافی در منطقه داشته است.
بامبو بافی در لاهیجان، هنری با قدمت بیش از یکصد سال است که از گیاه نی خزران به عنوان ماده اولیه بهره میبرد و محصولاتی زیبا و کاربردی تولید میکند. این هنر که با ورود صنعت چای و همراهی استادان چینی به گیلان آمده، امروز به عنوان یکی از شاخصترین صنایع دستی استان شناخته میشود و نقش مهمی در حفظ هویت فرهنگی و اقتصاد محلی ایفا میکند. احیای این هنر نیازمند حمایتهای بیشتر و آموزش به نسلهای جدید است تا این میراث گرانبها همچنان زنده بماند.
پایان پیام/
